Catheter tĩnh mạch trung tâm đặt qua đường ngoại vi (PICC) – Giải pháp an toàn, hiệu quả cho bệnh nhân Lão khoa

Nhu cầu sử dụng đường truyền dài ngày ở bệnh nhân cao tuổi

Bệnh nhân lão khoa, đặc biệt là người cao tuổi bất động và có nhiều bệnh lý kèm theo, thường cần sử dụng đường truyền tĩnh mạch trong thời gian dài. Các chỉ định thường gặp bao gồm: lấy mẫu máu nhiều lần, truyền máu, điều trị kháng sinh kéo dài, hóa trị, nuôi dưỡng tĩnh mạch toàn phần hoặc ghép tế bào gốc tạo máu. Việc lựa chọn phương pháp thiết lập đường truyền an toàn, bền vững và ít biến chứng đóng vai trò rất quan trọng trong hiệu quả điều trị và chăm sóc người bệnh.

Hạn chế của catheter tĩnh mạch trung tâm và đường truyền ngoại vi truyền thống

Catheter tĩnh mạch trung tâm (CVC) đặt qua tĩnh mạch cảnh trong hoặc dưới đòn là phương pháp phổ biến trước đây. Tuy nhiên, kỹ thuật này có nguy cơ xảy ra các biến chứng nghiêm trọng như chọc thủng động mạch, tràn khí màng phổi, tràn máu màng phổi hoặc khí thũng trung thất. Ngoài ra, thủ thuật xâm lấn thường gây lo lắng, khó chịu cho bệnh nhân, đặc biệt là người cao tuổi và suy giảm thể trạng.

Đường truyền tĩnh mạch ngoại vi truyền thống có ưu điểm là dễ thực hiện, ít xâm lấn nhưng không phù hợp khi cần duy trì lâu dài hoặc truyền các loại thuốc có tính kích ứng, áp lực cao. Việc sử dụng kéo dài có thể gây viêm tắc mạch, xơ hóa thành mạch và hạn chế hiệu quả điều trị.

PICC – Giải pháp thay thế an toàn và hiệu quả

Catheter tĩnh mạch trung tâm đặt qua đường ngoại vi (Peripherally Inserted Central Catheter – PICC) đang ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng. PICC được đặt vào tĩnh mạch ngoại vi ở chi trên dưới hướng dẫn siêu âm, sau đó luồn qua hệ thống tĩnh mạch để đầu catheter nằm tại tĩnh mạch chủ trên.

Do vị trí chọc kim ở cánh tay, thủ thuật đặt PICC ít xâm lấn, giảm cảm giác đau và lo lắng cho người bệnh, đồng thời hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm so với CVC truyền thống. PICC cho phép thiết lập đường truyền tĩnh mạch trung tâm ổn định, an toàn và hiệu quả.

Ưu điểm nổi bật của PICC trong điều trị bệnh nhân Lão khoa PICC là ống thông dài khoảng 50–60 cm, có thể lưu tại chỗ trong nhiều tháng nếu được chăm sóc đúng cách. Phương pháp này có nhiều ưu điểm vượt trội:

• Tỷ lệ biến chứng và nhiễm trùng máu liên quan đến catheter thấp
• Phù hợp cho điều trị trung và dài hạn
• Giảm số lần chọc kim, nâng cao sự thoải mái cho bệnh nhân
• Sử dụng được cho các thuốc bắt buộc truyền qua tĩnh mạch trung tâm
• Chi phí bảo trì thấp, có thể áp dụng cả trong điều trị nội trú và ngoại trú

Các chỉ định thường gặp khi đặt PICC

PICC được chỉ định cho bệnh nhân cần điều trị tĩnh mạch từ vài tuần đến vài tháng, bao gồm:

• Truyền hóa chất và các thuốc gây kích ứng
• Nuôi dưỡng tĩnh mạch toàn phần (TPN)
• Điều trị kháng sinh, kháng nấm kéo dài
• Theo dõi áp lực tĩnh mạch trung tâm và lấy mẫu máu lặp lại
• Bệnh nhân khó tiếp cận tĩnh mạch ngoại vi
• Truyền máu nhiều lần hoặc có giải phẫu tĩnh mạch trung tâm bất thường

Lưu ý về chống chỉ định và an toàn thủ thuật

PICC không có chống chỉ định tuyệt đối, tuy nhiên cần thận trọng ở những trường hợp như: nhiễm trùng da tại vị trí đặt, tiền sử huyết khối tĩnh mạch chi trên, rối loạn đông máu, bệnh thận mạn cần bảo tồn tĩnh mạch để chạy thận nhân tạo hoặc bệnh nhân không hợp tác.

Việc đặt PICC cần được thực hiện bởi nhân viên y tế được đào tạo, dưới hướng dẫn của siêu âm hoặc huỳnh quang nhằm đảm bảo an toàn và chính xác.

Chăm sóc và theo dõi sau đặt PICC

Sau thủ thuật, vị trí đặt catheter cần được theo dõi chặt chẽ để phát hiện sớm các dấu hiệu chảy máu, viêm hoặc nhiễm trùng. Băng vô khuẩn được thay định kỳ ít nhất mỗi tuần. Catheter cần được súc rửa bằng dung dịch nước muối sinh lý và heparin sau mỗi lần sử dụng để phòng ngừa tắc nghẽn.

Tại Bệnh viện C Đà Nẵng, PICC đã được triển khai thường quy cho nhiều bệnh nhân nặng, đặc biệt là bệnh nhân cao tuổi, bất động dài ngày và có nguy cơ nhiễm khuẩn cao. Thực tế cho thấy PICC có thời gian lưu catheter dài (có thể đến 4–5 tháng), tỷ lệ biến chứng và nhiễm trùng thấp, góp phần nâng cao hiệu quả chăm sóc và điều trị. Theo TS.BS Hoàng Phương –  Giám đốc Trung tâm Tim mạch Bệnh viện C Đà Nẵng, việc ứng dụng PICC trong thực hành lâm sàng đã mang lại hiệu quả tích cực, trở thành một giải pháp an toàn và tin cậy cho người bệnh lão khoa.

Địa chỉ liên hệ: Trung tâm tim mạch BVC Đà Nẵng

Số điện thoại: TS.BS. HOÀNG PHƯƠNG: 0913443519; BSCKII HỒ THI VŨ: 0935341799

MAIL: drhphuong@gmail.com