QUẢN LÝ VÀ CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI BỊ SUY GIẢM NHẬN THỨC: TIẾP CẬN TOÀN DIỆN VỚI NGUYÊN LÝ Y HỌC GIA ĐÌNH

 

Tiếp cận toàn diện theo nguyên lý Y học gia đình và ứng dụng Telemedicine

Cùng với xu hướng già hóa dân số nhanh tại Đà Nẵng, suy giảm nhận thức và sa sút trí tuệ đang trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng quan trọng. Quản lý người cao tuổi (NCT) trong bối cảnh này không thể chỉ dừng lại ở điều trị triệu chứng mà cần một mô hình chăm sóc toàn diện, liên tục và dự phòng chủ động. Tại Bệnh viện C Đà Nẵng, mô hình chăm sóc NCT theo nguyên lý Y học gia đình đang được triển khai song song với ứng dụng Telemedicine nhằm nâng cao hiệu quả theo dõi dài hạn và kết nối chăm sóc tại cộng đồng.

1. Tiếp cận “Toàn diện – Dài hạn – Gia đình làm trung tâm”

Mô hình Y học gia đình được ứng dụng trong quản lý suy giảm nhận thức dựa trên ba nguyên tắc cốt lõi: chăm sóc liên tục, quản lý đa bệnh lý và lấy gia đình làm trung tâm.

Chăm sóc liên tục giúp phát hiện sớm các thay đổi về trí nhớ, hành vi và chức năng sinh hoạt hàng ngày. Quản lý toàn diện bao gồm kiểm soát tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, trầm cảm và các yếu tố nguy cơ mạch máu – những yếu tố có thể làm nặng thêm suy giảm nhận thức. Việc phối hợp liên chuyên khoa giữa thần kinh, lão khoa, dinh dưỡng, phục hồi chức năng và tâm lý giúp xây dựng kế hoạch điều trị cá thể hóa cho từng bệnh nhân.

Gia đình được trang bị kiến thức và kỹ năng chăm sóc, góp phần duy trì sự ổn định tâm lý và chức năng xã hội của người bệnh. Cách tiếp cận này không chỉ điều trị bệnh mà còn duy trì khả năng tự chủ và phẩm giá của người cao tuổi.

2. Ba mũi nhọn dự phòng theo vòng đời

Bệnh viện triển khai chiến lược dự phòng theo ba cấp độ.

Dự phòng cấp một tập trung quản lý các yếu tố nguy cơ từ trung niên như tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc, lối sống tĩnh tại và stress kéo dài. Dự phòng cấp hai bao gồm sàng lọc định kỳ nhằm phát hiện sớm suy giảm nhận thức, phân biệt với trầm cảm hoặc tác dụng phụ của thuốc. Dự phòng cấp ba được thực hiện khi đã chẩn đoán suy giảm nhận thức, nhằm hạn chế tiến triển, ngăn ngừa té ngã, suy dinh dưỡng và hỗ trợ người chăm sóc.

Việc triển khai đồng bộ ba tầng dự phòng giúp tối ưu hóa hiệu quả quản lý bệnh trong dài hạn.

3. Ứng dụng Telemedicine trong quản lý người cao tuổi

Trong bối cảnh chuyển đổi số ngành y tế và nhu cầu theo dõi dài hạn của NCT, Telemedicine trở thành một cấu phần quan trọng trong mô hình chăm sóc.

Telemedicine cho phép bác sĩ theo dõi từ xa tình trạng bệnh nhân thông qua tư vấn trực tuyến, quản lý hồ sơ sức khỏe điện tử và theo dõi chỉ số sinh tồn như huyết áp, đường huyết hoặc nhịp tim. Đối với bệnh nhân suy giảm nhận thức, việc theo dõi từ xa giúp phát hiện sớm các thay đổi hành vi, tình trạng lú lẫn hoặc nguy cơ té ngã.

Hệ thống tư vấn trực tuyến còn hỗ trợ người chăm sóc giải đáp thắc mắc kịp thời, điều chỉnh thuốc, hướng dẫn dinh dưỡng và phục hồi chức năng mà không cần di chuyển nhiều – điều đặc biệt quan trọng đối với NCT hạn chế vận động.

Việc tích hợp Telemedicine giúp:

• Giảm số lần nhập viện không cần thiết
• Tăng khả năng theo dõi liên tục
• Tăng cường kết nối giữa bệnh viện – tuyến cơ sở – gia đình
• Tối ưu hóa nguồn lực y tế trong bối cảnh dân số già

Trong tương lai, Telemedicine có thể tích hợp thêm trí tuệ nhân tạo để phân tích dữ liệu hành vi, dự báo nguy cơ suy giảm chức năng và hỗ trợ ra quyết định lâm sàng.

Hình 1: Telemedicine – Quản lý và chăm sóc người cao tuổi bị suy giảm nhận thức

4. Chăm sóc xuyên suốt từ bệnh viện đến gia đình

Chăm sóc người cao tuổi bị suy giảm nhận thức không kết thúc sau lần khám tại bệnh viện. Bác sĩ gia đình đóng vai trò đầu mối trong việc điều phối theo dõi định kỳ, hướng dẫn chế độ dinh dưỡng, hoạt động thể lực và liệu pháp kích thích nhận thức tại nhà.

Sự kết nối giữa bệnh viện, tuyến cơ sở và gia đình thông qua hồ sơ điện tử và Telemedicine đảm bảo tính liên tục trong chăm sóc. Mô hình này giúp người bệnh được theo dõi sát sao nhưng vẫn duy trì môi trường sống quen thuộc tại gia đình – yếu tố quan trọng đối với sức khỏe tâm thần của NCT.

5. Hướng tới hệ sinh thái chăm sóc người cao tuổi năm 2030

Trong bối cảnh Đà Nẵng chuẩn bị bước vào giai đoạn dân số già rõ rệt, việc phát triển hệ sinh thái chăm sóc NCT tích hợp Y học gia đình và Telemedicine là định hướng chiến lược.

Tầm nhìn đến năm 2030 là hình thành mạng lưới chăm sóc đa tầng, trong đó:

• Tuyến cơ sở thực hiện sàng lọc và quản lý nền tảng
• Bệnh viện hỗ trợ chuyên sâu và điều phối chuyên khoa
• Telemedicine đảm bảo theo dõi liên tục
• Gia đình và cộng đồng giữ vai trò trung tâm

Mô hình này hướng đến mục tiêu “già hóa khỏe mạnh”, giúp người cao tuổi duy trì chức năng độc lập lâu nhất có thể, giảm gánh nặng bệnh tật và tối ưu hóa nguồn lực y tế.

Hình 1: Quản lý và chăm sóc người cao tuổi bị suy giảm nhận thức: tiếp cận toàn diện với nguyên lý y học gia đình

6. Một hướng tiếp cận nhân văn và hiệu quả

Theo các chuyên gia tại Bệnh viện C Đà Nẵng, mục tiêu cuối cùng của quản lý suy giảm nhận thức không chỉ là kiểm soát triệu chứng mà là bảo tồn phẩm giá, khả năng tự chủ và chất lượng sống của người bệnh.

Sự kết hợp giữa nguyên lý Y học gia đình và Telemedicine tạo nên một mô hình chăm sóc hiện đại, liên tục và nhân văn, phù hợp với bối cảnh già hóa dân số tại Đà Nẵng.

Hình 2: Ứng dụng thực tế ảo trong điều trị sa sút trí tuệ tại Bệnh viện C Đà Nẵng

📍 Liên hệ tư vấn và sàng lọc sớm:

Địa chỉ liên hệ: Khoa Phục hồi chức năng- Tầng 10-Bệnh viện C Đà Nẵng, 122 Hải Phòng, phường Hải Châu, TP Đà Nẵng. SĐT tổng đài: 02363821480.

Điện thoại di động:   0905102308 TS.BSCKII Nguyễn Tấn Dũng,

0913488283 Trưởng khoa PHCN BSCKII Bùi Văn Hội,

0916127665 KTV trưởng Nguyễn Chất. 

                 .