TIÊU ĐIỂM Y TẾ: HIỂU ĐÚNG & CẢNH GIÁC VỚI VI RÚT NIPAH
1. HỒ SƠ TÁC NHÂN (PROFILE) 🦠
* Định nghĩa: Là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm lây từ động vật sang người.
* Vật chủ tự nhiên: Loài dơi ăn quả (giống Pteropus, còn gọi là dơi ngựa).
* Mức độ nguy hiểm:
* Tỷ lệ tử vong rất cao: 40% – 75%.
* Được WHO xếp vào danh sách ưu tiên nghiên cứu.
2. CƠ CHẾ LÂY TRUYỀN (TRANSMISSION) 🦇➡️🧍
Vi rút có thể lây qua các con đường đa dạng:
* Thực phẩm: Dơi ➔ Trái cây/Nhựa cây chà là ô nhiễm ➔ Người.
* Vật chủ trung gian: Dơi ➔ Lợn (hoặc vật nuôi khác) ➔ Người.
* Tiếp xúc gần: Lây trực tiếp từ Người bệnh ➔ Người lành.
3. DẤU HIỆU NHẬN BIẾT (SYMPTOMS) 🤒
* Thời gian ủ bệnh: Thường từ 4 – 14 ngày (có thể kéo dài tới 45 ngày).
* Giai đoạn khởi phát: Sốt cao, đau đầu dữ dội, đau họng, đau cơ, nôn mửa.
* Giai đoạn nặng (Viêm não cấp):
* Chóng mặt, lơ mơ, co giật.
* Có thể hôn mê trong 24 – 48 giờ.
* Biến chứng viêm phổi cấp nghiêm trọng và di chứng thần kinh lâu dài.
4. THÁCH THỨC ĐIỀU TRỊ & NGUY CƠ ⚠️
* 🚫 Thuốc/Vắc-xin: Hiện CHƯA CÓ thuốc đặc hiệu hay vắc-xin phòng ngừa.
* 🇻🇳 Tại Việt Nam: Chưa ghi nhận ca bệnh nhưng cần cảnh giác cao độ do có loài dơi mang vi rút và nguy cơ từ giao thương/du lịch.
5. LÁ CHẮN BẢO VỆ (PREVENTION) 🛡️
“Phòng ngừa là vũ khí hiệu quả nhất”
✅ An toàn thực phẩm:
* Rửa sạch và gọt vỏ trái cây.
* KHÔNG uống nhựa cây chà là tươi hoặc nước ép không rõ nguồn gốc.
* LOẠI BỎ trái cây có dấu hiệu bị động vật cắn.
🚫 Kiểm soát nguồn lây:
* Tránh tiếp xúc trực tiếp với dơi, phân hoặc nước tiểu của dơi.
* Hạn chế tiếp xúc với lợn ốm/chết tại vùng nguy cơ.
* Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sau khi tiếp xúc động vật.
🏥 Đối với nhân viên Y tế & Người chăm sóc:
* Đeo khẩu trang, găng tay, đồ bảo hộ khi chăm sóc bệnh nhân nghi ngờ.
* Tuân thủ quy trình cách ly và xử lý mẫu bệnh phẩm an toàn sinh học.
THÔNG ĐIỆP ONE HEALTH (MỘT SỨC KHỎE):
Sức khỏe con người, động vật và môi trường có mối liên hệ chặt chẽ. Sự cảnh giác là chìa khóa bảo vệ cộng đồng.
Nipah_Hiểu_Đúng_Và_Cảnh_Giác_260127_123343_1

